Rối loạn lo âu

Post key: 0a917a2f-f968-5109-a4f8-056a2db2d143
Slug: roi-loan-lo-au-2
Excerpt: Rối loạn lo âu: tiếp cận ban đầu tại cấp cứu khi bệnh nhân lo lắng quá mức, dai dẳng kèm vã mồ hôi và tim đập nhanh. Nhận diện các dấu hiệu theo ABCDE (tần số thở, huyết áp/nhịp tim, thay đổi ý thức, tăng kích thích/tăng động). Đánh giá quá trình bệnh lý và triệu chứng đi kèm (rối loạn giấc ngủ, tăng thông khí; có thể có mê sảng/ảo giác nếu nguyên nhân khác). Chẩn đoán phân biệt cần loại trừ hạ đường huyết, hạ oxy máu, ngộ độc/cai rượu hoặc ma túy, ngộ độc caffeine; các bệnh cơ hữu/sốc, rối loạn nhịp, nhồi máu cơ tim, cường giáp, hen/COPD, mất nước, thuyên tắc phổi, dị ứng, lạm dụng/cai thuốc; và trầm cảm. Thăm dò: kiểm tra glucose và điện giải tại giường; siêu âm tại giường; xét nghiệm liên quan rượu/thuốc khi cần. Can thiệp ngay: trấn an, tạo môi trường yên tĩnh để thư giãn; cân nhắc dùng benzodiazepin thận trọng nếu có mê sảng; dùng hydroxyzine (có thể gây an thần). Khác: cân nhắc morphine nếu có liên quan đau. Sau đó: khai thác/xác minh tiền sử cá nhân và tâm thần, đánh giá nguy cơ tự tử và rối loạn lưỡng cực/biên giới, trầm cảm; tìm yếu tố kích phát tiếp xúc. Điều trị tiếp theo gồm duy trì thuốc tại nhà (benzodiazepin, SSRI như ví dụ), cân nhắc can thiệp tâm lý ngoại trú (liệu pháp hành vi nhận thức) hoặc tư vấn tâm thần; tránh bắt đầu quản lý lo âu ngoại trú trong ICU.
Recognized tags: cap-cuu, chan-doan, dieu-tri, xet-nghiem

GIỚI THIỆU

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân thường than phiền tình trạng lo lắng quá mức và kéo dài, kèm đổ mồ hôi và tim đập nhanh.

CÁC DẤU HIỆU

Các dấu hiệu khi tiếp cận ban đầu
Thứ tự Mô tả
A (đường thở) Đánh giá đường thở
B (hô hấp) ↑ tần số thở
C (tuần hoàn) ↑ huyết áp, ↑ nhịp tim
D (khiếm khuyết thần kinh) ý thức thay đổi (V,P,U,D)*
E (bộ lộ thăm khám) tăng kích thích, tăng động
LPC (xét nghiệm tại giường) Glucose, điện giải
UPC (siêu âm tại giường) bình thường
* V (đáp ứng với lời nói), P (đáp ứng với kích thích đau), U (bất tỉnh), D (mê sảng)

QUÁ TRÌNH BỆNH LÝ KHÁC

Triệu chứng

- Lo lắng quá mức và dai dẳng là biểu hiện bệnh lý của chứng lo âu; bên cạnh đó, các triệu chứng thường gặp khác gồm:
  • Tăng kích động, tăng động tự chủ, căng thẳng vận động, rối loạn giấc ngủ, đau đớn
- Cường độ
  • Hoảng loạn, căng thẳng cấp tính hoặc rối loạn căng thẳng sau chấn thương, rối loạn lo âu toàn thể, ám ảnh
- Trạng thái huyết động và hô hấp
  • Tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, tăng thông khí
- Chức năng não
  • Mê sảng, ảo giác, định hướng không gian/con người/thời gian

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

- Cần loại trừ: hạ đường huyết, giảm oxy máu, lạm dụng hoặc cai rượu và/hoặc ma túy, ngộ độc caffeine

- Nguồn gốc cơ hữu và tình trạng y tế
  • Sốc, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim(MI), cường giáp, hen suyễn, COPD, mất nước, thuyên tắc phổi(PE), dị ứng, lạm dụng/cai thuốc
- Trầm cảm

THĂM DÒ KHÁC

  • Xét nghiệm thuốc/rượu(Alcohol)

CÁC BIỆN PHÁP CAN THIỆP

Xử trí ngay lập tức

Chung

  • Trấn an, thư giãn trong môi trường yên tĩnh

Thuốc

- Cân nhắc sử dụng benzodiazepin (cần thận trọng vì thuốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mê sảng)
- Thuốc kháng histamine (hydroxyzine)
  • Có thời gian bán hủy dài và có thể gây buồn ngủ(an thần)

Khác

  • Dùng Morphine nếu có liên quan đến đau

ĐIỀU TRỊ TIẾP THEO

Thu thập/xác minh tiền sử cá nhân và tâm thần

  • Đánh giá nguy cơ tự tử, rối loạn lưỡng cực hoặc ranh giới, trầm cảm; xác định yếu tố nghi ngờ tiếp xúc gây kích phát; đồng thời đánh giá các vấn đề xã hội

Điều trị

  • Tiếp tục sử dụng thuốc tại nhà (ví dụ: thuốc benzodiazepin, thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc[SSRI])
  • Cân nhắc can thiệp tâm lý học ngoại trú (đối với liệu pháp hành vi nhận thức) hoặc tư vấn tâm thần để quản lý y tế
  • Khuyên không nên bắt đầu quản lý lo âu ngoại trú trong môi trường ICU
Xem thêm: Rối loạn lo âu

Tài liệu tham khảo

  1. Anxiety. CERTAIN