GIỚI THIỆU
Nội dung trong mục này được biên soạn từ: Hướng dẫn sử dụng kháng sinh trong HSCC 2017.
LÂM SÀNG
- Sốt, đau đầu, nôn/ buồn nôn.
- Rối loạn ý thức, rối loạn tâm thần; động kinh; mất điều hòa vận động; liệt dây thần kinh sọ não và liệt chi.
- Phù gai thị.
CẬN LÂM SÀNG
- DNT:
- Áp lực tăng nhẹ.
- BC < 100/μL.
- Protein tăng nhẹ < 80%.
- PCR: HSV, EJB.
CMV, EBV.
- Điện não đồ
- Sóng chậm.
- Khu trú hay lan tỏa.
- ± sóng động kinh.
+ HVS: tổn thương khu trú thùy trán, thái dương 2 bên.
+ EJB: tổn thương tập trung ở vùng chất xám.
+ Enterovirus, Arbovirus, Denger virus,.. tổn thương não dạng lan tỏa.
+ CMV: tổn thương khu trú và lan tỏa phối hợp.
NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ
- Chỉ định dùng Acyclovir sớm cho tất cả bệnh nhân viêm não: 10 - 15mg/kg TTM mỗi 8 giờ x 14 - 21 ngày. Chỉnh liều theo độ thanh thải Creatinin.
- Điều chỉnh thuốc sau khi đã xác định loại virus gây bệnh.
- Thuốc kháng virus được pha trong 100 - 250ml NaCl 0,9% hoặc G5% để truyền tĩnh mạch tối thiểu 60 phút; riêng đối với Foscavir phải pha loãng 12mg/ml.
- Để hạn chế tổn thương thận, có thể truyền trước 500ml NaCl 0,9% hoặc G5%.
HSV
- Acyclovir 10 -15mg/kg TTM mỗi 8 giờ.
- Trẻ em sơ sinh: 15 - 20 mg/kg/ mỗi 8 giờ.
- Thời gian điều trị: 14 - 21 ngày.
- Kháng Acyclovir: dùng Foscavir 40mg/kg/ mỗi 8 giờ x 14-21 ngày.
- Ganciclovir 5mg/kg TTM mỗi 12 giờ.
- Có thể phối hợp Foscavir 40mg/kg TTM mỗi 8 giờ.
- Thời gian điều trị: 14 - 21 ngày.
- Acyclovir 10 -15mg/kg TTM mỗi 8 giờ.
- Hiệu quả không rõ ràng.
| Acyclovir | ||
|---|---|---|
| ClCr (ml/phút) |
Liều dùng (mg/kg) |
Khoảng cách (giờ) |
| ≥ 60 | 10-15 | 8 |
| 25-50 | 10-15 | 12 |
| 10-24 | 10-15 | 24 |
| < 10 | 5-7.5 | 24 |
| Ganciclovir | ||
| ClCr (ml/phút) |
Liều dùng (mg/kg) |
Khoảng cách (giờ) |
| ≥ 60 | 5,0 | 12 |
| 25-50 | 2,5 | 24 |
| 10-24 | 1,25 | 24 |
| < 10 | 1,25 | 48 |
BIẾN CHỨNG
- Phù não.
- Suy hô hấp.
- Động kinh.
- Nhiễm trùng thứ phát.
ĐIỀU TRỊ KHÁC
- Chống phù não
- Mannitol 20% liều 1g-2g/kg TTM nhanh trong 30-60 phút; sau đó duy trì 0,25-0,5g/kg mỗi 6 giờ. Duy trì 2-4 ngày.
- Dexamethasone còn tranh luận.
- Phenytoin: 10-15mg/kg TTM chậm (không quá 50mg/phút) hoặc chia làm 3 lần uống cách nhau 1 giờ. Duy trì: 100mg/ mỗi 6-8 giờ trong những ngày tiếp theo.
- Diazepam: 10mg-20mg tiêm TM để cắt cơn co giật, có thể TTM hoặc TB.
- Carbamazepin: trẻ > 12 tuổi và người lớn khởi đầu 100-200mg uống 1-2 lần/ ngày. Tăng liều mỗi tuần (không quá 200mg) đến khi đạt hiệu quả. Không quá 1200mg/ngày.
- Valproic acid: trẻ > 10 tuổi và người lớn 10-15mg/kg/ngày. Tăng liều 5-10mg/kg/ngày mỗi tuần. Không dùng quá 60mg/kg/ngày.
Tài liệu tham khảo
- Hướng dẫn sử dụng kháng sinh trong HSCC 2017