GIỚI THIỆU
Các tình huống gợi ý
xuất huyết nặng
được nhận diện khi:
- Người bệnh có xuất huyết lượng lớn hoặc xuất hiện xu hướng tiến triển kèm huyết động không ổn định.
- Sau khi đã điều trị chống sốc nhưng vẫn ghi nhận huyết động không ổn định, kèm hematocrit giảm nhanh (> 20% so với hematocrit tại thời điểm vào sốc) hoặc hematocrit < 35%.
- Sốc không cải thiện sau khi truyền dịch nhanh 40-60ml/kg.
- Hematocrit thấp ngay từ lúc vào sốc.
- Toan chuyển hóa kéo dài hoặc tiến triển xấu dù huyết áp tâm thu vẫn bình thường, đặc biệt khi có đau bụng hoặc chướng bụng.
XỬ TRÍ SỐC SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE CÓ XUẤT HUYẾT
- Tiếp tục phác đồ chống sốc bằng dung dịch điện giải (trong giai đoạn chờ có hồng cầu lắng).
- Truyền hồng cầu lắng với liều 5 - 10ml/kg hoặc truyền máu toàn phần với liều 10 - 20ml/kg trong khoảng thời gian 1 - 2 giờ.
- Đồng thời tiến hành điều chỉnh rối loạn đông máu (RLĐM).
- Xử trí cầm máu tùy vị trí chảy máu, gồm băng ép tại chỗ; nhét bấc hoặc gạc mũi trước/sau; nội soi can thiệp cầm máu tại dạ dày, tá tràng…
- Cân nhắc sử dụng thuốc ức chế bơm proton khi có biểu hiện gợi ý xuất huyết tiêu hóa trên hoặc có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng.
- Cân nhắc sử dụng vitamin K khi người bệnh có biểu hiện suy gan nặng.
CHỈ ĐỊNH TRUYỀN MÁU VÀ CHẾ PHẨM MÁU
| Máu và các chế phẩm máu | Chỉ định | Mục tiêu cần đạt |
|---|---|---|
| Huyết tương tươi đông lạnh |
- RLÐM (PT hay aPTT > 1,5) và đang xuất huyết
nặng;
- RLÐM + chuẩn bị làm thủ thuật. |
PT/PTc <1,5 |
| Kết tủa lạnh |
- Xuất huyết nặng + Fibrinogen < 1g/l
|
Fibrinogen > 1g/l |
| Tiểu cầu (TC) |
- Tiểu cầu < 50.000 / mm
3
+ xuất huyết nặng.
- Tiểu cầu < 5.000 / mm 3 , chưa xuất huyết: Xem xét tùy từng trường hợp cụ thể. |
TC > 50.000 / mm 3 |
| - Tiểu cầu < 30.000 / mm 3 + chuẩn bị làm thủ thuật xâm lấn (trừ ca cấp cứu). | TC > 30.000 / mm 3 | |
| Hồng cầu lắng, máu tươi(*) |
- Ðang xuất huyết nặng/kéo dài.
- Sốc không cải thiện sau bù dịch 40-60ml/kg + HCT < 35% hay HCT giảm nhanh trên 20% so với trị số đầu |
HCT 35 - 40 % |
LƯU ĐỒ XỬ TRÍ XUẤT HUYẾT TIÊU HOÁ TRÊN
Tài liệu tham khảo
- Sốt xuất huyết Dengue 2760/QD-BYT 04/07/2023