Kỹ thuật băng ép bất động sơ cứu rắn cắn

CÁC BƯỚC SƠ CỨU BAN ĐẦU

1. Băng ép: chỉ đặt băng ép khi nghi rắn gây độc tố thần kinh dẫn đến liệt và có ít hoặc không có tổn thương tại chỗ cắn. Không thực hiện băng ép khi rắn gây độc tố gây rối loạn đông cầm máu hoặc có hoại tử đáng kể tại chỗ cắn.
2. Nẹp cố định và bất động ở tư thế cơ năng.
3. Vận chuyển bệnh nhân nhanh chóng đến cơ sở y tế.

BĂNG ÉP CỐ ĐỊNH VỊ TRÍ BỊ CẮN
Nếu băng ép cố định được thực hiện đúng kỹ thuật, bệnh nhân sẽ cảm thấy dễ chịu và hạn chế được sự di chuyển của nọc độc đến tim khoảng 06 giờ.

1. Trấn an người bệnh.
2. Tháo bỏ trang sức tại vùng bị rắn cắn; không bắt buộc phải tháo bỏ quần áo.
3. Không cần rửa vết thương.
4. Hạn chế cử động ở tay chân bị rắn cắn.
5. Cho bệnh nhân nằm nghỉ ngơi.
6. Đặt tay chân bị cắn ở tư thế cơ năng trong khi tiến hành băng ép cố định.
   • Ở tay: các ngón tay duỗi thẳng; các ngón 2 –> 5 gấp tạo với lòng bàn tay một góc # 90 độ; cổ tay duỗi lên; tại cổ tay, xương bàn ngón tay 2 –> 5 tạo với cẳng tay một góc # 20 – 25 độ; ngón tay cái duỗi thẳng và thẳng hàng với cẳng tay.
   • Ở chân: bàn chân tạo với cẳng chân một góc # 90 độ; đùi và cẳng chân duỗi thẳng; nếu gập gối thì tối đa cho phép # 15 độ so với mặt đất.
   • Đặt chi bị cắn: đặt chi ở dưới hoặc ngang mức tim.
7. Dùng băng thun đàn hồi bề rộng #10 cm, dài # vài mét; quấn từ phần đầu của tay hoặc chân và quấn đến gối nếu ở chân, hoặc đến khuỷu tay nếu ở tay. (Nếu không có băng thun, thay thế bằng quần áo hoặc tất hoặc các loại vải khác xé ra; đảm bảo độ chắc chắn, cho phép 2 ngón tay đi qua bên dưới và sờ được động mạch ở xa).
8. Cố định lại bằng nẹp. (Có thể sử dụng bất kỳ vật cứng nào như miếng gỗ, cành cây, giấy báo cuộn, miếng lót, khung ba lô.. Với chân: nẹp từ cổ chân đến bẹn. Với tay: nẹp từ bàn ngón tay đến khuỷu tay; treo tay bằng nẹp vải hoặc dây treo một góc # 90 độ.)

VẾT CẮN Ổ BỤNG

• Nếu có thể, ép giữ tạo áp lực lên khu vực bị cắn nhưng không làm hạn chế cử động của ngực (hô hấp).
• Giữ cho bệnh nhân nằm yên.

VẾT CẮN Ở ĐẦU CỔ

• Không sơ cứu bằng băng ép.
• Giữ cho bệnh nhân nằm yên.

NHỮNG ĐIỀU CẦN TRÁNH

1. Không cho bệnh nhân đi lại; co cơ có thể làm tăng hấp thu nọc độc, vì vậy cần bất động.
2. Không dùng rượu, đồ uống có cafein và các thuốc như asprin hoặc thuốc huyết áp…
3. Không rạch vết thương và không hút bằng miệng (nguy cơ tổn thương và nhiễm trùng).
4. Không sử dụng thiết bị hút chuyên dụng có cơ chế hút áp lực cao vì có thể gây tổn thương tổ chức, tăng hấp thu nọc độc và hiệu quả hút độc kém ≤ 2%.
5. Không chườm lạnh, không phẫu thuật và không sốc điện.
6. Không garô động mạch (nguy cơ tắc mạch, thiếu máu cục bộ và hoại tử chi).
7. Không điều trị bằng phương pháp dân giang, cổ truyền hoặc mẹo.
8. Không cố bắt rắn hoặc giết rắn.