COVID-19: Corticosteroid toàn thân

Post key: 90e2acde-569e-5c9e-95d0-56492446a688
Slug: covid-19-corticosteroid-toan-than
Excerpt: Tổng quan điều trị COVID-19: Corticosteroid toàn thân được chỉ định trong các giai đoạn từ trung bình đến nguy kịch nhằm giảm viêm do “cơn bão cytokine”. Theo hướng dẫn BYT, ở mức độ nhẹ không dùng corticosteroid; mức độ trung bình có thể dùng dexamethason 6 mg/24 giờ trong 7–10 ngày (tiêm hoặc uống) hoặc methylprednisolon 16 mg uống 1 viên x 2 lần/ngày trong 7–10 ngày. Ở mức độ nặng dùng dexamethason 6–12 mg/ngày tiêm tĩnh mạch 5 ngày, sau đó giảm 1/2 liều trong 5 ngày; hoặc methylprednisolon 1–2 mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch 5 ngày, sau đó giảm 1/2 liều trong 5 ngày. Ở mức độ nguy kịch dùng dexamethason 12–20 mg/ngày tiêm tĩnh mạch 5 ngày, sau đó giảm 1/2 liều trong 5 ngày; hoặc methylprednisolon 2–3 mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch 5 ngày, sau đó giảm 1/2 liều trong 5 ngày. Với “điều trị chống cơn bão cytokine”, cần khởi đầu tăng liều ngay khi bệnh chuyển nặng, duy trì liều cao < 7 ngày và giảm liều khi cải thiện lâm sàng để hạn chế tác dụng không mong muốn. Theo dõi đáp ứng bằng triệu chứng và các chỉ số viêm (CRP, IL-6, LDH, ferritin). Nếu không cải thiện, cân nhắc phối hợp kháng thể đơn dòng ức chế IL-6 và/hoặc lọc máu. Lưu ý tầm soát nhiễm khuẩn/nấm thứ phát, điều chỉnh đường huyết và điện giải, có thể dùng đồng thời với một số thuốc kháng thể đơn dòng/kháng IL-6 hoặc remdesivir.
Recognized tags: dieu-tri, theo-doi, bo-y-te, dieu-chinh-lieu, kiem-soat-nhiem-khuan, cap-cuu, icu, noi-tru, nguy-kich

GIỚI THIỆU

Corticosteroid toàn thân là một trong những phương thức điều trị nội khoa quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh cơn bão Cytokine.

BỘ Y TẾ [1]

Mức độ nhẹ

  • Không chỉ định corticosteroid toàn thân.

Mức độ trung bình

  • Dexamethason 6mg/24giờ dùng trong 7-10 ngày (đường tiêm hoặc đường uống).
  • Hoặc methylprednisolon 16mg uống 1 viên x 2 lần/ngày trong 7-10 ngày.

Mức độ nặng

  • Dexamethason 6-12 mg/ngày tiêm tĩnh mạch trong 5 ngày, sau đó giảm ½ liều trong 5 ngày.
  • Hoặc methylprednisolon 1-2 mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch trong 5 ngày, sau đó giảm ½ liều trong 5 ngày.

Mức độ nguy kịch

  • Dexamethason 12-20 mg/ngày tiêm tĩnh mạch trong 5 ngày, sau đó giảm ½ liều trong 5 ngày.
  • Hoặc methylprednisolon 2-3 mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch trong 5 ngày, sau đó giảm ½ liều trong 5 ngày.

Điều trị chống cơn bão Cytokin

  • Khởi đầu tăng liều corticosteroid ngay khi xuất hiện dấu hiệu bệnh chuyển sang mức độ nặng.
  • Trong điều trị chống cơn bão cytokine, khi dùng corticoid liều cao cần duy trì thời gian dùng liều cao < 7 ngày; đồng thời giảm liều ngay khi cải thiện lâm sàng nhằm hạn chế các tác dụng không mong muốn.
  • Theo dõi đáp ứng điều trị dựa trên diễn tiến triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm các chỉ số viêm (CRP, IL-6, LDH, Ferritin…). Nếu không cải thiện, cân nhắc phối hợp kháng thể đơn dòng ức chế IL-6 và/hoặc lọc máu.
  • Lưu ý tầm soát nhiễm khuẩn và nấm thứ phát.
  • Lưu ý điều chỉnh đường huyết và điện giải.
  • Có thể dùng đồng thời với các thuốc kháng thể đơn dòng kháng IL-6 hoặc remdesivir.

Tài liệu tham khảo

  1. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19 (Ban hành kèm theo Quyết định số 4689/QĐ-BYT ngày 06 tháng 10 năm 2021 của Bộ Y tế).
  2. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19. Theo quyết định số: 250/QĐ-BYT ngày 28/01/2022. Bộ Y Tế.