GIỚI THIỆU
Việc tư vấn hỗ trợ và hướng dẫn xử trí một số rối loạn tâm lý ở người bệnh mắc COVID-19 được xây dựng dựa trên phân loại mức độ bệnh (theo mức độ nặng mắc COVID-19).
MỨC ĐỘ NẶNG BỆNH NHÂN MẮC COVID-19
Mức độ nhẹ
- Hỗ trợ tâm lý-xã hội, đặc biệt tập trung vào tình trạng lo lắng khi biết mình bị nhiễm bệnh và vào việc tìm kiếm nguồn hỗ trợ trong thời gian bị cách ly.
- Tư vấn theo dõi diễn tiến các triệu chứng và cung cấp nơi liên hệ khi xuất hiện dấu hiệu/triệu chứng trở nặng.
Mức độ trung bình
-
Hỗ trợ tâm lý-xã hội:
- Có mặt để động viên người bệnh, giúp người bệnh hiểu rằng mình đang được chăm sóc và không bị bỏ rơi.
- Tạo điều kiện để người bệnh và gia đình trình bày cảm xúc, mong muốn; chủ động lắng nghe những lo lắng và băn khoăn. Đồng thời giúp người bệnh nhận thức rằng đây là giai đoạn rất khó khăn, nhiều yếu tố bất ngờ và không chắc chắn; các cảm xúc mạnh (buồn, giận dữ, chán nản...) là những cảm xúc bình thường mà nhiều người có thể trải qua. Việc lắng nghe tích cực (không phán xét và không khuyên nhủ) đối với các nhu cầu cảm xúc cũng đã có thể giúp người bệnh.
- Giúp người bệnh duy trì kết nối với gia đình thông qua điện thoại hoặc cuộc gọi video, kể cả khi người bệnh có thể gặp hạn chế về giao tiếp; việc kết nối với môi trường quen thuộc giúp ổn định tinh thần cho người bệnh.
Mức độ nặng
- Áp dụng các nội dung tương tự như mức độ nhẹ.
- Tôn trọng và hỗ trợ người bệnh về tín ngưỡng và đức tin; xác định nhu cầu cần được hỗ trợ về tín ngưỡng của người bệnh, đặc biệt ở giai đoạn cuối đời, thông qua điện thoại hoặc gọi video.
- Cung cấp thông tin trung thực, chính xác và phù hợp với mức độ hiểu biết của những người mà bạn đang trao đổi; cập nhật thông tin thường xuyên qua điện thoại hoặc gọi video vì nhu cầu được cập nhật thông tin từ người thân là rất lớn.
- Hỗ trợ người bệnh thực hiện các ước nguyện và mong muốn nếu điều kiện cho phép.
Mức độ nguy kịch
- Thực hiện chăm sóc giảm nhẹ theo nguyên tắc như mức độ nặng.
- Chăm sóc cuối đời cho những bệnh nhân mà tử vong là không thể tránh khỏi.
- Kiểm soát tốt các triệu chứng, đặc biệt là khó thở: sử dụng opioid theo sơ đồ và bổ sung benzodiazepin khi cần.
- Hỗ trợ tinh thần và tâm linh cho người bệnh trước khi chết.
-
Chăm sóc gia đình của người bệnh ở giai đoạn cuối đời:
- Cung cấp thông tin thường xuyên, giúp gia đình có cảm giác mình tham gia vào quá trình chăm sóc. Tạo điều kiện để gia đình thực hiện các hình thức chăm sóc thay thế (gửi đồ, gọi điện...) trong khung giờ cho phép.
- Tạo cơ hội nói lời chia tay: cho phép người thân nói lời tạm biệt trực tiếp với người bệnh qua điện thoại hoặc video (vẫn có ích ngay cả khi người bệnh mê).
- Tổ chức dịch vụ hỗ trợ chăm sóc đau buồn do mất người thân; tạo điều kiện để gia đình tiếp cận chuyên gia tâm lý hoặc công tác xã hội lâm sàng.
Tài liệu tham khảo
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19 (Ban hành kèm theo Quyết định số 4689/QĐ-BYT ngày 06 tháng 10 năm 2021 của Bộ Y tế)