GIỚI THIỆU
Vắc xin thế hệ mới Gardasil 9 được đánh giá là vắc xin bình đẳng giới nhờ mở rộng đối tượng chỉ định và phạm vi dự phòng bệnh rộng hơn ở cả nam và nữ. Vắc xin có khả năng bảo vệ chống lại 9 tuýp HPV thường gặp (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58) gây các bệnh lý liên quan, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng; dự phòng mụn cóc sinh dục và các tổn thương tiền ung thư/loạn sản. Hiệu quả dự phòng đạt trên 94%.
THÔNG TIN VẮC XIN
Nguồn gốc
- Vắc xin Gardasil 9 được nghiên cứu và phát triển bởi Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ), là tập đoàn hàng đầu thế giới về dược phẩm và chế phẩm sinh học.
Đường tiêm
- Vắc xin Gardasil 9 được chỉ định tiêm bắp. Vị trí tiêm phù hợp là vùng cơ delta của phần trên cánh tay hoặc tại vùng trước phía trên đùi.
- Không được tiêm Gardasil 9 vào mạch máu; cũng không tiêm dưới da hoặc tiêm trong da.
- Không trộn lẫn vắc xin Gardasil 9 trong cùng một ống tiêm với bất kỳ loại vắc xin và/hoặc dung dịch nào khác.
Chống chỉ định
- Chống chỉ định ở người quá mẫn với các hoạt chất hoặc với bất kỳ tá dược nào của vắc xin được liệt kê trong phần “Thành phần”.
- Người đã từng bị quá mẫn sau khi tiêm Gardasil 9 hoặc đã từng có phản ứng quá mẫn với Gardasil trước đây không nên tiêm Gardasil 9.
Thận trọng khi sử dụng
- Hoãn tiêm chủng ở những người đang bị sốt nặng cấp tính. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm trùng nhẹ, chẳng hạn nhiễm trùng đường hô hấp trên nhẹ hoặc sốt mức độ nhẹ, không phải là chống chỉ định tiêm Gardasil 9.
- Vắc xin chỉ dùng để dự phòng, không có tác dụng điều trị. Do đó, vắc xin Gardasil 9 không chỉ định để điều trị ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo và ung thư hậu môn; không dùng để điều trị tổn thương loạn sản cổ tử cung, loạn sản âm hộ, loạn sản âm đạo và loạn sản hậu môn hoặc mụn cóc sinh dục mức độ cao… Vắc xin không ngăn ngừa các tổn thương do tuýp HPV có trong vắc xin ở những người đã nhiễm tuýp HPV tương ứng tại thời điểm tiêm chủng. Nên tiêm thận trọng cho những người bị giảm tiểu cầu hoặc có bất kỳ rối loạn đông máu nào do nguy cơ chảy máu có thể xảy ra sau khi tiêm bắp ở nhóm này.
- Các nghiên cứu theo dõi dài hạn hiện đang được tiến hành nhằm xác định thời gian bảo vệ. Hiện không có dữ liệu về độ an toàn, tính sinh miễn dịch hoặc hiệu quả để hỗ trợ việc sử dụng thay thế lẫn nhau giữa Gardasil 9 với vắc xin HPV nhị giá hoặc tứ giá.
Khả năng sinh sản, phụ nữ có thai và cho con bú
Phụ nữ có thai
- Dữ liệu trên phụ nữ có thai cho thấy không ghi nhận biểu hiện dị dạng và không thấy bằng chứng độc tính đối với thai/trẻ sơ sinh do Gardasil 9.
- Các nghiên cứu trên động vật không chỉ ra độc tính đối với sinh sản. Tuy vậy, các dữ liệu này được xem là chưa đủ để khuyến cáo sử dụng Gardasil 9 trong thời kỳ mang thai.
- Do đó, nên hoãn việc tiêm chủng cho đến khi kết thúc thai kỳ.
Phụ nữ cho con bú
- Vắc xin Gardasil 9 có thể được sử dụng trong thời kỳ cho con bú.
Khả năng sinh sản
- Chưa có dữ liệu về ảnh hưởng của Gardasil 9 đối với khả năng sinh sản ở người.
- Các nghiên cứu trên động vật không ghi nhận ảnh hưởng có hại đến khả năng sinh sản.
Tương tác thuốc
Tính an toàn và tính sinh miễn dịch ở những người đã nhận được globulin miễn dịch hoặc các sản phẩm có nguồn gốc từ máu trong 3 tháng trước khi tiêm chủng chưa được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng.
Sử dụng với các vắc xin khác Gardasil 9
- Có thể sử dụng vắc xin Gardasil 9 đồng thời với vắc xin tăng cường kết hợp chứa Bạch hầu (d) và uốn ván (T) cùng với ho gà [thành phần vô bào] và/hoặc bại liệt [bất hoạt] (IPV) (vắc xin dTap, dT-IPV, dTap-IPV) và không ghi nhận sự can thiệp đáng kể vào đáp ứng kháng thể đối với bất kỳ thành phần nào của một trong hai vắc xin.
- Khuyến cáo này dựa trên kết quả của một thử nghiệm lâm sàng, trong đó vắc xin dTap-IPV kết hợp được dùng đồng thời với liều Gardasil 9 đầu tiên.
Sử dụng với thuốc tránh thai chứa hormon
- Trong các nghiên cứu lâm sàng, 60,2% phụ nữ thuộc nhóm 16-26 tuổi tiêm Gardasil 9 đã sử dụng thuốc tránh thai chứa hormon trong thời gian tiêm chủng của các nghiên cứu này.
- Việc sử dụng thuốc tránh thai chứa hormon dường như không ảnh hưởng đáng kể đến đáp ứng miễn dịch đặc hiệu tuýp đối với Gardasil 9.
Tương kỵ
- Chưa có nghiên cứu về sự tương hợp; vì vậy không được trộn lẫn vắc xin này với các thuốc khác.
Tác dụng không mong muốn
- Phản ứng tại chỗ tiêm: đau, sưng, nổi ban đỏ, chai cứng, ngứa, bầm tím và tăng nhạy cảm tại chỗ tiêm.
- Các phản ứng toàn thân khác: sốt, nhức đầu, mệt mỏi, chóng mặt và buồn nôn.
Bảo quản
- Bảo quản vắc xin Gardasil 9 trong tủ lạnh ở 2°C – 8°C. Không để đông lạnh.
- Giữ ống tiêm chứa sẵn vắc xin trong hộp carton ngoài để tránh ánh sáng. Nên sử dụng Gardasil 9 càng sớm càng tốt sau khi lấy ra khỏi tủ lạnh.
ĐỐI TƯỢNG
- Vắc xin Gardasil 9 được chỉ định tiêm chủng cho cả nam và nữ, trong độ tuổi từ 9 tuổi đến dưới 27 tuổi.
PHÁC ĐỒ, LỊCH TIÊM
Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên
- Mũi 1: tiêm lần đầu trong độ tuổi.
- Mũi 2: tiêm cách mũi 1 từ 6-12 tháng.
Nếu mũi 2 được tiêm cách mũi 1 < 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng.
Phác đồ 3 mũi (0-2-6):
- Mũi 1: tiêm lần đầu trong độ tuổi.
- Mũi 2: tiêm cách mũi 1 ít nhất 2 tháng.
- Mũi 3: tiêm cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.
Người từ tròn 15 tuổi đến dưới 27 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên
- Mũi 1: tiêm lần đầu trong độ tuổi.
- Mũi 2: tiêm cách mũi 1 ít nhất 2 tháng.
- Mũi 3: tiêm cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.
Phác đồ tiêm nhanh:
- Mũi 1: tiêm lần đầu trong độ tuổi.
- Mũi 2: tiêm cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.
- Mũi 3: tiêm cách mũi 2 ít nhất 3 tháng.
PHẢN ỨNG SAU TIÊM CHỦNG
Vắc xin Gardasil 9 có độ an toàn cao. Tuy nhiên, người được tiêm có thể gặp một số phản ứng nhẹ, thường kéo dài từ 1-2 ngày:
- Phản ứng tại chỗ tiêm: Nổi ban đỏ, chai cứng, sưng đau, ngứa, tăng nhạy cảm tại chỗ tiêm.
- Các phản ứng toàn thân khác: Sốt nhẹ, đau đầu, buồn ngủ, giảm cảm giác thèm ăn, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy.
MỘT SỐ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Trên 26 tuổi, đã quá độ tuổi chỉ định thì có tiêm được không ?
- Việc tiêm vắc xin phòng bệnh Ung thư cổ tử cung thực chất là phòng một số type HPV. Hiện tại Bộ Y tế Việt Nam mới cấp phép cho sử dụng vắc xin ngừa Ung thư cổ tử cung ở độ tuổi từ 9 – 26.
- Trường hợp của trên 26 tuổi nên gặp Bác sĩ để có thể được tư vấn trực tiếp.
Đã quan hệ tình dục, có con thì có tiêm được không ?
- Vắc xin phòng Ung thư cổ tử cung không có chống chỉ định với người đã có quan hệ tình dục.
- Vì vậy, người đã quan hệ tình dục, đã có con hoặc đã từng nhiễm HPV vẫn có thể tiêm ngừa vắc xin HPV.
Đã từng bị nhiễm HPV thì có tiêm được nữa không ?
- Vắc xin phòng ung thư cổ tử cung vẫn có tác dụng khi tiêm cho những người đã từng quan hệ tình dục, thậm chí đã từng nhiễm virus HPV. Trên thực tế, virus HPV rất dễ tái nhiễm – tức là sau khi cơ thể đào thải virus vẫn có thể nhiễm lại chúng.
- Miễn dịch tự nhiên của cơ thể không đủ để phòng được tái nhiễm, nhưng vắc xin lại có thể làm được điều này.
- Bên cạnh đó, HPV có nhiều type khác nhau.
- Việc đã từng bị nhiễm một type HPV nào trước đây vẫn nên tiêm phòng vắc xin để được bảo vệ tránh lây nhiễm những type HPV khác.
Trước khi tiêm có cần xét nghiệm hay tầm soát Ung thư cổ tử cung trước không ?
Khi tiêm vắc xin phòng Ung thư cổ tử cung thì không cần phải thực hiện xét nghiệm hoặc tầm soát UTCTC trước tiêm. Trước khi tiêm chủng, tại Trung tâm vắc xin sẽ có Bác sĩ khám sàng lọc, tập trung vào đánh giá tình trạng sức khỏe chung của cơ thể, bao gồm:
- Đo thân nhiệt
- Đánh giá tri giác
- Quan sát nhịp thở, nghe phổi
- Nghe tim
- Phát hiện các bất thường khác
Đã sinh bé rồi tiêm tỷ lệ phòng bệnh có giảm không ?
- Hiệu quả phòng bệnh của việc đã sinh em bé và chưa sinh em bé là hoàn toàn giống nhau.
- Từ các dữ liệu ghi nhận, miễn dịch tạo bởi Vắc xin là miễn dịch lâu dài.
- Do đó, cần tiêm chủng đầy đủ phác đồ cơ bản để đạt được sự bảo vệ tối ưu nhất.
Đang mang thai thì có tiêm vắc xin HPV được không ?
- Hiện không tiêm vắc xin HPV khi đang mang thai. Nếu đang tiêm vắc xin HPV mà có thai thì nên ngưng lại và sau khi sinh bé ra sẽ tiêm các mũi kế tiếp để hoàn thành phác đồ sau.
Người đã tiêm đủ 3 mũi Gardasil 4 thì có thể tiêm thêm mũi Gardasil 9 không ?
- Người đã tiêm đủ 3 mũi Gardasil 4 vẫn có thể tiêm thêm mũi Gardasil 9.
- Nếu có nhu cầu phòng thêm các chủng còn thiếu thì có thể tiêm chủng; tuy nhiên cần cách mũi Gardasil 4 trước đó ít nhất 1 năm.
Tài liệu tham khảo
- Vắc xin GARDASIL 9 (Mỹ) phòng các bệnh do 9 tuýp virus HPV nguy hiểm. VNVC