Tắc mạch ối

Tắc mạch ối là một tai biến sản khoa đặc biệt nặng, tỷ lệ tử vong cao, khởi phát bất ngờ và hiện không thể tiên đoán trước cũng như không thể dự phòng được. Bệnh lý này xảy ra khi nước ối, tế bào thai nhi, các tác nhân gây bệnh hoặc tóc, lông tơ, cùng các mảnh mô khác đi vào hệ tuần hoàn của người mẹ, từ đó dẫn đến suy hô hấp và suy tuần hoàn cấp.

• Duy trì cung cấp oxy cho sản phụ: đặt nội khí quản, thở máy.
• Thiết lập ít nhất hơn 2 đường truyền tĩnh mạch; nâng huyết áp bằng dung dịch cao phân tử.
• Hồi sức tim nếu ngừng tim: Adrénaline tiêm tĩnh mạch 1 mg, hoặc qua đường nội khí quản 3 mg, hoặc Xylocaine 1 mg/kg tiêm tĩnh mạch chậm (trong 2 phút). Có thể tiêm nhắc lại sau mỗi 3 – 5 phút. Tuy nhiên, liều tổng cộng của xylocaine không được quá 3 mg/kg.
• Làm các xét nghiệm cấp cứu: khí trong máu, công thức máu, đông máu.
• Theo dõi bằng monitor.
• Truyền máu và các chế phẩm của máu nếu kết quả đông máu không tốt kèm chảy máu dữ dội: truyền máu toàn phần hoặc khối hồng cầu và huyết tương,…

Tuy nhiên, các xử trí nêu trên chỉ nhằm điều trị triệu chứng để hồi phục dấu hiệu sinh tồn của người bệnh, không xử lý được căn nguyên. Do tai biến này hay xảy ra đột ngột và tiến triển nhanh nên hầu hết người bệnh tử vong. Nếu thai chưa xổ, thì hầu hết thai nhi không được cứu kịp; người ta có thể mổ ngay để cứu thai nhưng tính may rủi cũng rất lớn.

1. Tử vong mẹ, con.
2. Hậu quả về tinh thần và vận động cho mẹ và con do thiếu oxy não.
3. Hội chứng Sheehan: chảy máu nặng có thể dẫn tới hoại tử một phần hoặc toàn bộ thùy trước tuyến yên, gây suy tuyến yên; biểu hiện bằng vô kinh, rụng lông, rụng tóc, suy tuyến giáp, suy tuyến thượng thận, mất sữa.
4. Biến chứng khác: mất máu nhiều làm ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần của sản phụ; có thể gây suy gan, suy thận, suy đa tạng, rối loạn đông máu và dễ nhiễm khuẩn hậu sản. Bên cạnh đó, việc truyền máu điều trị chảy máu sau đẻ làm tăng các nguy cơ và biến chứng của truyền máu.

• Không dự phòng được do hiện chưa hiểu rõ cơ chế: nước ối vào tuần hoàn chỉ xảy ra ở một số ít người mà không xảy ra ở nhiều người khác; đồng thời không biết vai trò của mức độ, số lượng mảnh mô thai, loại mảnh mô thai (có chứa kèm theo phân su hay không) hoặc một số yếu tố nào đó của người mẹ. Vì vậy, tắc mạch ối chỉ ở một tỷ lệ rất nhỏ phụ nữ.