Amphotericin B Lipid Complex (ABLC)

Post key: c90a2fe8-3639-50ff-854b-dd92177deaaa
Slug: amphotericin-b-lipid-complex-ablc
Excerpt: Amphotericin B Lipid Complex (ABLC, Abelcet) là thuốc chống nấm nhóm polyene được dùng chủ yếu cho nhiễm nấm xâm lấn nặng kháng trị hoặc không dung nạp Amphotericin B deoxycholate. Do đặc tính phức hợp lipid, ABLC làm giảm độc tính trên thận so với dạng thông thường; tuy nhiên cần kiểm soát chặt nguy cơ nhầm lẫn giữa các công thức Amphotericin B (khác biệt liều), chiến lược tính liều ở bệnh nhân béo phì (thường giới hạn ~100 kg hoặc dựa cân nặng lý tưởng), và dự phòng/điều chỉnh điện giải tích cực (đặc biệt hạ K+ và Mg++). Chỉ định: nhiễm nấm xâm lấn nghiêm trọng kháng trị/không dung nạp; có thể dùng trong điều trị cứu cánh (ví dụ aspergillosis xâm lấn), ưu tiên một số nhiễm nấm vùng thần kinh trung ương/cơ tim–màng tim, mucormycosis, và cân nhắc như liệu pháp thay thế trong candidemia theo bối cảnh lâm sàng. Chống chỉ định: quá mẫn với amphotericin B hoặc thành phần thuốc. Liều dùng thông thường: 5 mg/kg/ngày truyền tĩnh mạch 1 lần/ngày (khoảng ~2 giờ). Không cần hiệu chỉnh liều ở suy thận/suy gan; người cao tuổi cần theo dõi sát. Ở bệnh nhân béo phì (BMI >40 kg/m²) cân nhắc dùng cân nặng lý tưởng hoặc giới hạn liều tuyệt đối để tránh phơi nhiễm quá mức. Cách dùng: pha chế và truyền tĩnh mạch theo quy trình; xử trí phản ứng liên quan đến truyền thuốc (IRR) gồm sốt, ớn lạnh, buồn nôn/nôn trong 1–3 giờ đầu. Có thể dự phòng trước truyền 30–60 phút bằng paracetamol; khi cần có thể phối hợp kháng histamin/thuốc chống nôn hoặc corticosteroid (cân nhắc nguy cơ làm nặng hạ kali). Theo dõi bắt buộc: chức năng thận (creatinine, BUN) và điện giải đồ (K+, Mg++, Ca++) trước điều trị và 2–3 lần/tuần (thậm chí hàng ngày giai đoạn không ổn định), đồng thời theo dõi CBC/thiếu máu, men gan, dấu hiệu sinh tồn và lượng nước tiểu. Tương tác thuốc cần lưu ý: tăng độc tính trên thận khi dùng cùng aminoglycoside, cyclosporine, pentamidine; nguy cơ ngộ độc digoxin do hạ K+; tăng nguy cơ hạ kali khi phối hợp corticosteroid hoặc lợi tiểu; tăng tác dụng giãn cơ khi dùng với thuốc giãn cơ dạng curariform; khả năng giảm hiệu quả chống nấm khi phối hợp azole (theo dữ liệu in vitro), và cần giám sát chặt khi dùng cùng thuốc chống ung thư (nguy cơ độc tính trên thận/khó thở-hạ huyết áp).
Recognized tags: an-toan-thuoc, thuoc

GIỚI THIỆU

Amphotericin B Lipid Complex (ABLC, Abelcet) là thuốc chống nấm nhóm Polyene quan trọng, chủ yếu được dùng trong các tình huống nhiễm nấm xâm lấn nặng kháng trị hoặc không dung nạp với Amphotericin B deoxycholate dạng thông thường. Nhờ cấu trúc phức hợp lipid, ABLC giúp giảm độc tính trên thận so với dạng thông thường, qua đó cho phép sử dụng liều cao hơn (5.0 mg/kg/ngày) mà không cần hiệu chỉnh liều ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan.
Tuy nhiên, trong thực hành, ABLC đòi hỏi mức độ cảnh giác cao của chuyên gia dược lý lâm sàng và toàn bộ đội ngũ điều trị, tập trung vào ba vấn đề then chốt.
  1. Phòng ngừa nhầm lẫn giữa các dạng bào chế: Liều dùng của ABLC khác biệt đáng kể so với các công thức Amphotericin B khác; vì vậy cần quy trình kiểm soát chặt chẽ để tránh quá liều gây hậu quả nghiêm trọng, bao gồm tử vong.
  2. Chiến lược xử trí liều trên bệnh nhân béo phì: Dược động học phi tuyến tính và sự phân bố thuốc hạn chế vào mô mỡ yêu cầu cân nhắc điều chỉnh liều dựa trên cân nặng lý tưởng hoặc áp dụng giới hạn liều tuyệt đối (ví dụ: 100 kg) nhằm hạn chế phơi nhiễm quá mức. Đây là nguyên tắc quan trọng trong tối ưu hóa dược lý lâm sàng.
  3. Kiểm soát điện giải theo hướng chủ động: Do nguy cơ cao hạ K+ và Mg++, công tác theo dõi và bổ sung điện giải phải được thực hiện như một kế hoạch dự phòng tích cực. Mục tiêu duy trì Kali huyết thanh trên 4.0 mEq/L nhằm giảm thiểu nguy cơ độc tính tim và hạn chế các tương tác thuốc nguy hiểm, ví dụ Digoxin.
Tuân thủ các thông số theo dõi cận lâm sàng bắt buộc gồm Creatinine và K+, Mg++ (2 đến 3 lần mỗi tuần) là điều kiện cần để duy trì chỉ số điều trị an toàn khi sử dụng ABLC.

DẠNG BÀO CHẾ VÀ CƠ SỞ DƯỢC LÝ

Dạng bào chế và phân loại

  • Amphotericin B Lipid Complex (ABLC, Abelcet) là thuốc chống nấm thuộc nhóm Polyene. Thuốc được cung cấp dưới dạng dung dịch đậm đặc để pha tiêm truyền tĩnh mạch, ví dụ dung dịch 5 mg/ml trong lọ 10 ml.
  • ABLC là một phức hợp lipid, khác biệt so với Amphotericin B deoxycholate (dạng thông thường) và Liposomal Amphotericin B (ví dụ: AmBisome). Về mặt hóa học, ABLC gồm các cấu trúc ruy băng (ribbon-like structures) hình thành từ màng hai lớp, trong đó Amphotericin B được gắn với phospholipid, chủ yếu là dimyristoyl phosphatidylcholine và dimyristoyl phosphatidylglycerol theo tỷ lệ mol 7:3.

Cảnh báo an toàn về dạng bào chế

Việc phân biệt chính xác các công thức Amphotericin B là yêu cầu an toàn lâm sàng tối thượng. Các công thức lipid như ABLC và L-AmB không thể thay thế cho công thức deoxycholate dạng thông thường; nhầm lẫn giữa các công thức có thể gây hậu quả nghiêm trọng, bao gồm quá liều dẫn đến tử vong. Liều dùng tiêu chuẩn của ABLC là 5 mg/kg/ngày, cao gấp nhiều lần so với liều điều trị của dạng deoxycholate (0.5 đến 1 mg/kg/ngày). Các cơ sở y tế cần thiết lập quy trình kiểm tra kép để ngăn ngừa việc cấp phát nhầm lẫn.

Dược động học (PK) và Dược lực học (PD)

  • Amphotericin B được chỉ định đường tiêm tĩnh mạch do hấp thu kém qua đường uống. Hoạt tính diệt nấm của Amphotericin B phụ thuộc vào nồng độ và có hiệu ứng hậu kháng nấm.
  • PK của ABLC mang tính phi tuyến tính, thể hiện qua việc tăng thể tích phân bố và độ thanh thải phụ thuộc liều. Nhờ công thức lipid, ABLC có xu hướng thay đổi phân bố theo hướng tích lũy ưu tiên tại các cơ quan thuộc hệ võng nội mô (RES) gồm gan, lách, tủy xương và phổi, thay vì tích lũy chủ yếu tại thận. Cơ chế phân bố này là cơ sở dược lý giải thích độc tính trên thận thấp hơn so với dạng deoxycholate.
  • Đáng chú ý, ABLC có thể tích phân bố lớn hơn so với Liposomal Amphotericin B. Cấu trúc lipid đặc thù của ABLC ảnh hưởng đến sự phân bố vào mô mỡ, do đó các chuyên gia dược lý lâm sàng cần cân nhắc điều chỉnh liều cho bệnh nhân béo phì. Việc tính liều dựa trên Tổng Cân nặng (TBW; tbw) trong tình huống béo phì có thể tạo nồng độ thuốc toàn thân cao quá mức do hạn chế phân bố vào các khoang mỡ, làm tăng nguy cơ độc tính mà không gia tăng lợi ích tại mô đích.

CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Chỉ định

ABLC được chỉ định chính thức (FDA-approved) cho điều trị các bệnh nhiễm nấm xâm lấn nghiêm trọng ở người bệnh kháng trị hoặc không dung nạp với Amphotericin B thông thường. Tiêu chuẩn kháng trị được hiểu là người bệnh không đáp ứng hoặc thất bại điều trị khi dùng phác đồ AmB deoxycholate tiêu chuẩn.

Các chỉ định lâm sàng khác (Off-label/ngoài đường dẫn được phê duyệt)

  1. Liệu pháp cứu cánh: Dùng trong Aspergillosis xâm lấn với liều 5 mg/kg/ngày; thời gian điều trị tối thiểu 6 đến12 tuần tùy thuộc mức độ bệnh và tình trạng miễn dịch.
  2. Ưu tiên điều trị: ABLC là lựa chọn ưu tiên trong điều trị nhiễm nấm vùng thần kinh trung ương, viêm màng ngoài/trong tim và viêm cơ tim do nấm.
  3. Mucormycosis: ABLC và các công thức lipid khác được xem là vượt trội so với Amphotericin B thông thường.
  4. Candidiasis (nhiễm nấm Candida): Có thể sử dụng như liệu pháp thay thế trong nhiễm nấm Candida máu (3 đến 5 mg/kg/ngày). Bệnh nhân có thể chuyển sang fluconazole sau 5 đến 7 ngày nếu đạt ổn định lâm sàng, chủng nấm nhạy cảm và kết quả cấy máu lặp lại âm tính.

Chống chỉ định

  • Chống chỉ định tuyệt đối đối với ABLC khi có tiền sử quá mẫn đã biết với Amphotericin B hoặc với bất kỳ thành phần nào khác trong công thức thuốc (ví dụ: các thành phần lipid complex).

LIỀU LƯỢNG

Liều theo cân nặng

Liều dùng tiêu chuẩn cho Amphotericin B Lipid Complex (ABLC) cho đa số chỉ định là 5.0 mg/kg cân nặng cơ thể, truyền tĩnh mạch 1 lần mỗi ngày.
Liều dùng ABLC theo nhóm bệnh nhân và tình trạng đặc biệt
Nhóm bệnh nhân Chỉ định Liều dùng khuyến nghị (mg/kg/ngày) Ghi chú đặc biệt
Người lớn Nhiễm nấm xâm lấn (Tiêu chuẩn) 5.0 mg/kg Truyền IV trong khoảng 2 giờ.
Trẻ sơ sinh & Trẻ em (≤ 16 tuổi) Nhiễm nấm xâm lấn 5.0 mg/kg Dùng liều tương tự người lớn. Dữ liệu PK/PD ở trẻ sơ sinh còn hạn chế
Béo phì (BMI > 40 kg/m2) Mọi chỉ định 5.0 mg/kg dựa trên Cân nặng Lý tưởng (IBW) hoặc Giới hạn liều tuyệt đối. Liều thường được giới hạn ở cân nặng khoảng 100 kg để tránh phơi nhiễm quá mức và độc tính.

Hiệu chỉnh liều cho quần thể đặc biệt

Bệnh nhân suy thận

  • Do đặc điểm thay đổi cấu trúc dược động học của ABLC, thuốc ưu tiên tích lũy ngoài thận, nhờ đó độc tính trên thận giảm đáng kể. Vì vậy, không cần hiệu chỉnh liều ABLC ở bệnh nhân suy thận.
  • Tuy vậy, không đồng nghĩa với việc không cần theo dõi. Creatinine huyết thanh và BUN phải được đánh giá trước khi bắt đầu điều trị và tiếp tục theo dõi 2 đến 3 lần mỗi tuần trong suốt quá trình dùng thuốc. Độc tính trên thận vẫn là nguy cơ có ý nghĩa lâm sàng, đặc biệt khi dùng đồng thời các thuốc có độc tính trên thận khác.

Bệnh nhân suy gan

  • Không cần hiệu chỉnh liều đối với bệnh nhân suy gan.
  • Mặc dù bằng chứng lâm sàng về ảnh hưởng của suy gan lên dược động học của Amphotericin B còn hạn chế, các hướng dẫn hiện hành không khuyến cáo bất kỳ thay đổi liều nào.

Bệnh nhân cao tuổi

  • Dược động học và dược lực học của ABLC ở bệnh nhân cao tuổi (≥ 65 tuổi) chưa được nghiên cứu cụ thể.
  • Mặc dù không kỳ vọng thuốc gây khác biệt lớn về tác dụng phụ so với nhóm người trẻ, bệnh nhân cao tuổi có thể có tăng nguy cơ xuất hiện tác dụng phụ. Do đó cần theo dõi sát các chỉ số an toàn, đặc biệt là chức năng thận và điện giải.

CÁCH DÙNG

Quy trình pha chế và truyền

  • ABLC cần được truyền qua đường tĩnh mạch.
  • Liều khuyến nghị hàng ngày 5.0 mg/kg được truyền tĩnh mạch trong khoảng thời gian xấp xỉ 2 giờ.
  • Tốc độ truyền có thể điều chỉnh giảm/cho truyền chậm hơn nếu bệnh nhân xuất hiện phản ứng liên quan đến truyền dịch nghiêm trọng.

Quản lý phản ứng liên quan đến truyền thuốc (IRR)

Phản ứng liên quan đến truyền thuốc (IRR) là tác dụng phụ cấp tính thường gặp, gồm sốt, ớn lạnh, buồn nôn và nôn. Thông thường, các biểu hiện này xuất hiện trong vòng 1 đến 3 giờ sau khi bắt đầu truyền và có xu hướng rõ hơn ở các liều đầu.

Chiến lược dự phòng (Pre-medication Protocol)

Nhằm hạn chế IRR và cải thiện khả năng dung nạp, sử dụng thuốc dự phòng trước truyền trong khoảng 30 đến 60 phút là chiến lược tiêu chuẩn.
  1. Dự phòng thường quy: Dùng Paracetamol (acetaminophen) để kiểm soát sốt và ớn lạnh.
  2. Dự phòng mở rộng: Có thể phối hợp kháng histamin (ví dụ: Diphenhydramine) và thuốc chống nôn (ví dụ: Chlorpromazine 50 mg) đã được chứng minh giúp giảm tần suất nôn.
  3. Trường hợp nghiêm trọng: Corticosteroid, ví dụ Hydrocortisone semisuccinate (25 hoặc 50 mg IV), có thể được dùng tại thời điểm bắt đầu truyền để giảm tần suất sốt, ớn lạnh và buồn nôn. Tuy nhiên, cần cân nhắc nguy cơ làm nặng hạ kali máu khi sử dụng corticosteroid.

CẢNH BÁO, TÁC DỤNG PHỤ VÀ TƯƠNG TÁC THUỐC

Cảnh báo và thận trọng

Trong quá trình sử dụng ABLC, các tương tác bệnh lý quan trọng cần đặc biệt chú ý gồm thiếu máu, rối loạn điện giải và rối loạn chức năng thận.
  1. Rối loạn điện giải: Hạ kali máu và hạ magie máu là các tác dụng phụ chuyển hóa thường gặp do Amphotericin B gây độc tính trực tiếp trên ống thận. Bên cạnh đó, các bất thường điện giải khác có thể gặp gồm tăng hoặc giảm canxi máu, tăng kali máu, tăng axit uric và hiện tượng toan hóa (acidosis). Việc quản lý rối loạn điện giải cần được thực hiện tích cực để ngăn ngừa biến chứng, đặc biệt là độc tính trên tim.
  2. Thiếu máu: Sử dụng ABLC kéo dài có thể gây thiếu máu hồng cầu đẳng sắc, đẳng bào, thường liên quan đến nồng độ erythropoietin thấp.
  3. Phản ứng phổi cấp tính: Cần thận trọng đặc biệt khi truyền ABLC đồng thời với truyền bạch cầu (granulocyte transfusions), vì phối hợp này đã được ghi nhận liên quan đến các phản ứng phổi cấp tính nghiêm trọng.

Tác dụng phụ thường gặp và tác dụng phụ nghiêm trọng

Tác dụng phụ thường gặp
  • Sốt và ớn lạnh (thường liên quan đến thời điểm truyền thuốc), đau bụng/chuột rút, ợ nóng, tiêu chảy, chán ăn, sụt cân, đau cơ/khớp, nhức đầu, da tái nhợt, khó thở và cảm giác lạnh ở tứ chi.
Tác dụng phụ nghiêm trọng
  • Các biểu hiện cần can thiệp y tế khẩn cấp gồm: phát ban, nổi mụn nước, ngứa, sưng mặt/họng, khó thở nặng hoặc thở khò khè, vàng da/vàng mắt, giảm lượng nước tiểu, nôn ra máu, hoặc phân đen/có máu.

Tương tác thuốc

ABLC có tổng cộng 178 tương tác thuốc được ghi nhận, trong đó 42 tương tác được xếp vào nhóm nghiêm trọng.
Tóm tắt Tương tác Thuốc và Quản lý Lâm sàng
Loại Thuốc Tương tác Cơ chế Tương tác Hậu quả Lâm sàng Quản lý lâm sàng
Thuốc độc thận (Aminoglycosides, Cyclosporine, Pentamidine) Độc tính trên thận có tính cộng hưởng. Tăng nguy cơ suy thận cấp (AKI). Tránh phối hợp hoặc theo dõi chức năng thận với mức độ cực kỳ chặt chẽ.
Digoxin Hạ kali máu do AmB có thể làm gia tăng độc tính của Digoxin. Tăng nguy cơ ngộ độc Digoxin, có thể dẫn đến tiêu cơ vân. Theo dõi nồng độ Kali sát sao và bổ sung tích cực.
Corticosteroids/Lợi tiểu Làm tăng cường tình trạng hạ kali máu. Tăng nguy cơ độc tính trên tim do rối loạn điện giải. Theo dõi điện giải đồ và chức năng tim.
Thuốc giãn cơ (ví dụ: Tubocurarine) Hạ kali máu do AmB có thể tăng cường tác dụng kiểu curariform. Tăng cường hiệu ứng giãn cơ. Sử dụng thận trọng và theo dõi chức năng hô hấp.
Azoles (Ketoconazole, Fluconazole) Có khả năng đối kháng tác dụng của AmB (in vitro). Giảm hiệu quả điều trị chống nấm. Cần thận trọng khi dùng đồng thời, đặc biệt trong giai đoạn điều trị ban đầu.
Thuốc chống ung thư Làm tăng nguy cơ co thắt phế quản, hạ huyết áp và độc tính trên thận. Cần giám sát chặt chẽ.

CÂN NHẮC ĐẶC BIỆT

Lưu ý khi mang thai

  • Amphotericin B thuộc nhóm B theo FDA (các nghiên cứu trên động vật không ghi nhận nguy cơ, tuy nhiên chưa có dữ liệu nghiên cứu đầy đủ trên người). Theo các hướng dẫn lâm sàng của IDSA, Amphotericin B được xác định là lựa chọn đầu tay để điều trị nhiễm nấm Candida xâm lấn trong thai kỳ.
  • Mặc dù Liposomal Amphotericin B thường được ưu tiên hơn do nguy cơ gây quái thai tối thiểu, ABLC vẫn là lựa chọn hợp lý trong trường hợp thật sự cần thiết. Khi xây dựng phác đồ liều cho phụ nữ mang thai béo phì, khuyến cáo sử dụng Cân nặng Lý tưởng (IBW) thay vì Cân nặng thực tế (TBW) nhằm hạn chế phơi nhiễm quá mức, từ đó giảm thiểu các tác dụng phụ tiềm tàng đối với thai nhi.

Lưu ý khi cho con bú

  • Dữ liệu về nồng độ ABLC trong sữa mẹ còn hạn chế.
  • Tuy vậy, Amphotericin B được đánh giá là chấp nhận được ở các bà mẹ đang cho con bú. Lý do là thuốc có trọng lượng phân tử lớn, gắn protein cao, và sự hấp thu qua đường tiêu hóa của trẻ bú mẹ được xem là không đáng kể.
  • Dù vậy, nguyên tắc cơ bản vẫn là cân nhắc lợi ích tiềm năng của thuốc đối với người mẹ so với nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ sơ sinh.

Lưu ý về chế độ Dinh dưỡng và Quản lý điện giải

  • Amphotericin B có thể gây mất Kali và Magie mạn tính qua thận. Do đó, cần thiết lập chiến lược quản lý điện giải dự phòng và điều chỉnh tích cực trong suốt quá trình điều trị.
  • Phác đồ theo dõi và điều chỉnh cần hướng tới mục tiêu duy trì nồng độ Kali huyết thanh ở mức ≥ 4.0 mEq/L nhằm hạn chế nguy cơ độc tính trên tim. Thông thường cần bổ sung Kali clorua (KCl) hàng ngày ngay từ ban đầu (ví dụ: 32 đến 40 mEq/ngày chia liều uống). Nếu tình trạng hạ kali máu vẫn xảy ra, cần chuyển sang phác đồ thay thế IV đã được chuẩn hóa: ví dụ tăng thêm liều bổ sung cơ bản là 16 mEq KCl uống mỗi ngày và đồng thời áp dụng liều thay thế tĩnh mạch dựa trên mức độ thiếu hụt nghiêm trọng.
  • Việc hiệu chỉnh Magie cũng cần được đặt ưu tiên, vì hạ magie máu có thể làm nặng thêm tình trạng hạ kali máu.

THEO DÕI

Việc theo dõi các chỉ số sinh hóa cần được triển khai một cách hệ thống, nhằm phản ánh các nguy cơ độc tính chính liên quan đến Amphotericin B.
Các thông số theo dõi lâm sàng bắt buộc
Hệ Thống Cơ quan Thông số Xét nghiệm Tần suất Theo dõi Tiêu chuẩn Mục tiêu Lâm sàng
Thận Creatinine Huyết thanh, BUN Trước khi dùng thuốc và 2 đến 3 lần/tuần. Phát hiện sớm độc tính trên thận (Nephrotoxicity).
Điện giải đồ Kali (K + ), Magie (Mg ++ ), Canxi (Ca ++ ) 2 đến 3 lần/tuần; hàng ngày trong giai đoạn không ổn định. Giảm nguy cơ hạ K + /Mg ++ nghiêm trọng; duy trì K+ mục tiêu ≥ 4.0 mEq/L.
Gan AST, ALT, Alkaline Phosphatase, LDH Thường xuyên (Ví dụ: hàng tuần). Giám sát các rối loạn chức năng gan.
Huyết học Công thức máu toàn phần (CBC) Thường xuyên. Theo dõi tình trạng thiếu máu do điều trị kéo dài.
Lâm sàng Dấu hiệu sinh tồn, Cân bằng dịch, Lượng nước tiểu Liên tục trong quá trình truyền thuốc. Phát hiện phản ứng truyền dịch cấp tính (Fever, Chills, Hypotension).

Theo dõi xét nghiệm cận lâm sàng

Tài liệu tham khảo

  1. clinicalinfo.hiv.gov: Drug Database: Amphotericin B
  2. Amphotericin B lipid Complex: Công dụng và những điều cần lưu ý
  3. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov - Lipid formulations of amphotericin B: recent progress and future directions
  4. publications.aap.org - Amphotericin B (Lipid Complex)
  5. ncbi.nlm.nih.gov - Amphotericin B
  6. researchgate.net - Fixed Dosing of Liposomal Amphotericin B in Morbidly Obese Individuals
  7. dailymed.nlm.nih.gov - ABELCET- amphotericin b, dimyristoylphosphatidylcholine, dl- and dimyristoylphosphatidylglycerol, dl- injection Leadiant Biosciences, Inc.
  8. molinahealthcare.com - Abelcet (ampho B Lipid Complex) - Molina Healthcare
  9. nps.org.au - ABELCET Consumer Medicine Information
  10. pdf.hres.ca - PRODUCT MONOGRAPH ABELCET
  11. mayoclinic.org - Amphotericin b liposome (intravenous route)
  12. medlineplus.gov - Amphotericin B Lipid Complex Injection
  13. atsjournals.org - Reducing Amphotericin B Reactions - ATS Journals
  14. drugs.com - Amphotericin b lipid complex Interactions
  15. pmc.ncbi.nlm.nih.gov - Standardized Electrolyte Supplementation and Fluid Management Improves Survival During Amphotericin Therapy for Cryptococcal Meningitis in Resource-Limited Settings
  16. hopkinsguides.com - Amphotericin B lipid complex (ABLC)
  17. glowm.com - amphotericin B lipid complex - Abelcet
  18. ncbi.nlm.nih.gov - Drugs and Lactation Database (LactMed®) [Internet].
  19. astellas.us - AmBisome (amphotericin B) liposome for injection