GIỚI THIỆU
Vắc xin phối hợp MMR-II (Merck Sharp and Dohme, Mỹ) là vắc xin sống giảm độc lực, tạo miễn dịch chủ động nhằm phòng ngừa nhiễm virus sởi, quai bị và rubella. Cơ chế của vắc xin dựa trên việc kích thích cơ thể tạo kháng thể đặc hiệu chống lại các virus gây bệnh.
Hãng sản xuất: Merck Sharp and Dohm (MSD)
Nước sản xuất: Mỹ
Thành phần: vắc xin giảm độc lực dạng bột đông khô chứa virus sởi chủng Edmonston, virus quai bị chủng Jeryl Lynn và virus Rubella Wistar RA 27/3.
THÔNG TIN VẮC XIN
Nguồn gốc
- Vắc xin MMR-II được nghiên cứu và phát triển bởi tập đoàn Merck Sharp and Dohm (Mỹ).
Đường tiêm
- Tiêm dưới da; không được tiêm tĩnh mạch.
- Trẻ < 2 tuổi: tiêm ở mặt trước bên của đùi hoặc vùng cơ Delta ở cánh tay.
- Trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn: tiêm tại vùng cơ Delta ở cánh tay.
Chỉ định
- Vắc xin MMR-II phòng Sởi – Quai bị – Rubella được chỉ định cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn.
Chống chỉ định
- Người có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin, bao gồm gelatin.
- Người đang mang thai; cần tránh mang thai trong 3 tháng sau khi tiêm vắc xin cho phụ nữ.
- Người có tiền sử dị ứng với neomycin.
- Người đang mắc bệnh lý sốt hoặc viêm đường hô hấp.
- Bệnh lao đang tiến triển chưa được điều trị hoặc người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
- Người có rối loạn về máu, bệnh bạch cầu hoặc u hạch bạch huyết; hoặc có các khối u tân sinh ác tính ảnh hưởng đến tủy xương hoặc hệ bạch huyết.
- Người suy giảm miễn dịch tiên phát hoặc thứ phát, bao gồm người mắc bệnh AIDS và người có biểu hiện lâm sàng của nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch; các bệnh gây giảm hoặc vô gammaglobulin máu.
- Người có tiền sử trong gia đình suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc di truyền cho đến khi chứng minh được khả năng đáp ứng miễn dịch với vắc xin.
Thận trọng khi sử dụng
- Luôn chuẩn bị sẵn dụng cụ và phác đồ cấp cứu sốc phản vệ khi tiêm vắc xin.
- Cần thận trọng ở người có tiền sử co giật và có tiền sử tổn thương não. Thông báo cho bác sĩ nếu tình trạng sốt xuất hiện sau tiêm.
- Quá mẫn với trứng: người có phản ứng dị ứng với trứng cần đặc biệt thận trọng khi tiêm vắc xin này do vắc xin sống phòng sởi và quai bị được nuôi cấy trên phôi gà.
- Giảm tiểu cầu: sau tiêm vắc xin, ở người có bệnh giảm tiểu cầu thì mức độ giảm tiểu cầu sẽ trầm trọng hơn; mức độ giảm tiểu cầu tăng dần khi tiêm nhắc lại lần sau.
- Trẻ nhiễm virus HIV nhưng không có biểu hiện lâm sàng của suy giảm miễn dịch: vẫn có thể tiêm MMR-II nhưng cần theo dõi hiệu quả gây đáp ứng miễn dịch đối với các bệnh đã tiêm phòng, vì khả năng đáp ứng miễn dịch có thể không bằng so với trẻ bình thường khác.
- Các nghiên cứu cho thấy vắc xin sởi-quai bị-rubella có thể làm ức chế tạm thời tính nhạy cảm của da với tuberculin; do đó phải thực hiện test tuberculin trước hoặc đồng thời với việc tiêm vắc xin.
- Chưa có nghiên cứu về tác động của vắc xin trên trẻ em đang bị nhiễm lao mà chưa được điều trị.
- Như các vắc xin khác, MMR-II không tạo được đáp ứng thể dịch 100% ở những người đã được tiêm chủng.
- Phụ nữ đang cho con bú: cần thận trọng khi tiêm; hiện chưa có thông tin về việc vắc xin sởi và quai bị có bài tiết qua sữa mẹ hay không. Có thông tin rằng vắc xin rubella có thể bài tiết qua sữa mẹ và có biểu hiện lâm sàng nhiễm virus rubella trên trẻ bú mẹ.
Tương tác thuốc
- Tiêm MMR-II trước hoặc sau một tháng khi sử dụng các vắc xin virus sống khác.
- Có thể tiêm cùng thời điểm với vắc xin Varicella và vắc xin Hib, nhưng phải tiêm ở các vị trí khác nhau.
- Không tiêm chủng ít nhất 3 tháng sau khi tiêm immunoglobulin hoặc truyền máu hay huyết tương, vì có thể làm giảm đáp ứng miễn dịch.
Tác dụng không mong muốn
- Cảm giác rát bỏng hoặc đau nhói tại vị trí tiêm.
- Tác dụng ít gặp: sốt (từ 38 độ C trở lên), kèm ban đỏ trên da nhưng thường ở mức độ nhẹ.
- Tác dụng hiếm gặp: phản ứng nhẹ tại chỗ như ban đỏ, chai hoặc căng cứng; đau họng; khó chịu; sởi không điển hình; ngất; dễ bị kích thích; viêm tuyến mang tai; buồn nôn; nôn và tiêu chảy.
- Các phản ứng quá mẫn trên da như nổi mày đay và co thắt khí phế quản có thể xảy ra ngay cả ở những người không có tiền sử dị ứng.
- Đau cơ, khớp: thường thoáng qua và không tiến triển mãn tính; hay gặp ở phụ nữ ở lứa tuổi trưởng thành.
Điều kiện trước tiêm
- Cần lưu ý trong vòng 1 tháng gần nhất không tiêm các vắc xin sống giảm độc lực.
Khoảng cách với vắc xin khác
- Vắc xin Sởi – Quai bị – Rubella không có khoảng cách đặc biệt so với các vắc xin khác; thông thường có thể tiêm cùng 1 ngày, nếu không tiêm cùng thì khoảng cách giữa các loại vắc xin này là 1 tháng.
Phản ứng sau tiêm chủng
Vắc xin Sởi–Quai bị–Rubella có độ an toàn cao. Sau khi tiêm vắc xin MMR-II, người tiêm thường gặp các phản ứng nhẹ, tự giới hạn, không kéo dài và không cần điều trị đặc biệt; đây là biểu hiện đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Cụ thể:
- Tại chỗ tiêm: đau, đỏ, sưng.
- Toàn thân: sốt, ban, ho và sổ mũi.
Bảo quản
- Trước khi hoàn nguyên, vắc xin cần được bảo quản ở nhiệt độ 2-8 độ C và tránh ánh sáng.
- Sau khi hoàn nguyên, nên sử dụng ngay. Vắc xin có thể được dùng nếu đã hoàn nguyên và được bảo quản ở nhiệt độ 2-8 độ C, tránh ánh sáng trong vòng 4 giờ. Sau 4 giờ phải hủy bỏ vắc xin theo quy định.
PHÁC ĐỒ VÀ LỊCH TIÊM
Vắc xin MMR-II dùng cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến < 7 tuổi (chưa tiêm Sởi đơn hoặc MMR II) theo lịch tiêm 2 mũi như sau:
- Mũi 1: tiêm mũi đầu tiên vào thời điểm 12 tháng tuổi hoặc muộn hơn.
- Mũi 2: tiêm vào 4–6 tuổi (khuyến cáo) hoặc sau mũi 1 ít nhất 3 tháng.
Vắc xin MMR-II cho trẻ từ 7 tuổi và người lớn cũng theo lịch tiêm 2 mũi:
- Mũi 1: tiêm mũi đầu tiên.
- Mũi 2: tiêm 1 tháng sau mũi 1.
Tài liệu tham khảo
- Vắc xin MMR II (Mỹ) phòng bệnh Sởi – quai bị – rubella. VNVC
- M-M-R II. Hướng dẫn sử dụng. Nhà sản xuất